100-110 Metre Engelli

 

Start:

 

Start, alçak sprint çıkışına benzer . En önemli fark 8. adımdan sonra 1. engel olmasıdır. Çıkış çizgisi ile takozların uzaklıkları sprint çıkışına göre farklıdır. (Genellikle daha dardır) Tabii ki bu farklılık start pozisyonundan ne kadar sapma yapılabileceğine bağlıdır.

 

Hangi ayağın öndeki takoza yerleşeceğine ise, engelcinin engeli hangi ayakla geçebilmesine bağlıdır. ( 8. ayak itme ayağı) (2)

   

  .....................

   

Fazları

Start

Hızlanma Bölümü

Engel Adımı

1. Destek fazı

 

Uçuş fazı

 

2.Destek fazı

Engel Arası koşusu

Finiş koşusu

Başlangıcı

“Yerlerinize” Pozisyonu

1. Adım

8. Adımın yere basması

İtme ayağının yerden kalkması

Engel sonrası yere basma

Engel sonrası destek ayağının yerden ayrılması

Son engelden sonraki destek

Bitişi

Ön takozdaki ayağın takozu terk etmesi

8. Adım

İtme ayağının yerden kalkması

Engel sonrası yere basma

Engel sonrası destek ayağının yerden ayrılması

Engel arası koşuda 3. adımın yere basması

Finişi geçme

Fonksiyonu

Kuvvetli bir çıkış ve süratlenme için gerekli çıkış pozisyonunun alınması

En yüksek hıza ulaşmayı sağlamalı

* Engelin büyük sürat kaybı olmadan geçilmesi

* Koşu süratini kullanarak iyi bir engel geçişe hazırlık

* Büyük sürat kaybına uğramadan rasyonel bir engel geçişi

* Uçuş esnasında vücut parçalarının amacına uygun hareketinin düzenlenmesi inişe hazırlık

İniş yükünün kompenzasyonunu takip eden sprint koşusuna hazırlık bir sonraki engel geçişine hazırlık

Sürat kaybının dengelenmesi, engel arasının optimal şekilde geçilmesi.

Tekrar bir parça sürat kazanma efektif bir bitiş çizgisi geçişi

Özellikleri

-alçak çıkışla karşılaştır.

- ayakların start çizgisinden uzaklıklarının sapmaları

- çekme bacağı önde

 

 

 

- Genellikle 8 adım

- max. hızlanma

-4. adımdan sonra farkedilir bir doğrulma

-kısaltılmış son adım

 

 

 

- Ayak ucunun vücut ağırlık merkezine vertikal olarak yakın bir yere basması

-Bükülü savurma bacağının devreye girmesi

-omuz ve kolların yükseltilmesi

Öne ve yukarı doğru bir itiş

- Savurma bacağı baldırının çabuk ve düzlem oluşturacak şekilde açılması

-Ters kolun ayağa doğru uzatılması, gövdenin öne bükülmesi

-Kalça ve omuz aksının paralel olması

- Ayak ucu dışa çevrilmiş çekme bacağının öne savrulması

- Düz açılmış savurma bacağının engel sonrası çabuk yere bastırılması

- Yere konuş V.A.M.’nin altında ayak ucunda ve yüksekte

-Kalçanın aktif açılması

-Çekme bacağı (diz) horizontal olarak öne açılması.

 

 

- Hemen ve çabuk sprint koşusuna geçiş

- Mümkün olduğunca büyük 1. adım

-Kısa 3. adım

 

-Max. Hızlanma

-Finişe kendini atma

 

 

Tabela 2: Engel koşusunun aşamalarına topluca bakış.(2)

 

İlk engele varılan adım sayısı konusunda istisnalar da vardır. Ozolina  N.G. akademi öğrencilerine beden eğitimi kitabında ilk engele 7 adımda da varıldığını yazmış ve engele de 7 adımda varılıyorsa, start pozisyonunda savurma bacağının önde olması gerektiğini, 8 adımda varılıyorsa, sıçrama bacağının önde olması gerektiğini belirtmiştir. (4)

 

7. adım, boyu çok uzun olan engelciler için mümkündür. Neil E. MOORE’de uzun boylu atletlerin 7 adım yaklaşma koşusunu kullandıklarını yazmış, arkadan esen rüzgarda bu atletlerin çok zorluk çektiklerini, bilerek adım kıstıklarını ve sürat kaybına uğradıklarını belirtmiş ve bu atletlerin problemine en uygun çözümün 7 adımda engele yaklaşmak olduğunu yazmıştır.(7)

Fakat sakıncalarda vardır. 7. adımda engele varan bir sporcuda, engel sonrasındaki 3 adıma geçildiğinde ritim zorluğu görülmektedir.

 

 

Çizim 2: Engel koşusunun resim sıralaması (2)

 

Hızlanma :

 

Engel arlarında hızlanabilmek, engelci için çok sınırlı olduğundan 1. Engele kadar en yüksek hıza ulaşmaya gayret etmelidir. Buda ilk adımdan itibaren maksimal ivmelenme gerektirir. Yarışma kurallarının belirlediği mesafeyi 8. adımda başarabiliyorsa, adım uzunluğu da 7. adıma kadar dengeli olarak büyür. 8. adım, engele giriş adımı, bir parça kısadır. (2)

 

100-110m. engele kadar olan mesafelerde gövdenin öne yatık pozisyonundan doğrulması düz sprint koşularından daha önce gerçekleşir. Engelci, engeli daha önce görebilmesi için 4.-5. adımda doğrulmaya zorlanır.

Sıçrama noktası, engelden 1,95-2,20cm. mesafededir.(2)

 

8. adım için ilk engele kadar olan adım aralarını çizim 3’te bulabilirsiniz

 

 

Çizim3: 100m. ve 110m. Engellide ilk engele kadar olan adım aralıkları(2)

 

 

Engel Adımı :

 

İyi engelcinin bir kuralı vardır “İlk engele ilk varmak” bu yarışmacının yarışmaya etkinliğini koyması ve yan kulvarlardaki yarışmacılarla olabilecek sürtünmelerin engellenmesi bakımından önemlidir. (7)

 

Atlet engele yaklaşırken önceden basacağı sıçrama noktasından emin olmalıdır. Ancak bu şartlarda koşu hızını korur ve engeli rahatlıkla aşar. Yakın sıçrama atleti fazla yükseltir ve engeli kötü aşmasına sebep olur. Uzak sıçramada ise, engel üzerinde tekniği bozulur ve hızı kesilir.

 

Eşit aralıklarla duran engelleri aşabilmek için iyi bir sprinte ilaveten, kalite gerektirir. Sürekli değişen koşu kendine özgü hareket ritmi demektir. Fakat aralardaki koşuya uyum sağlamak için amacına uygun engel adımına ve engele uyum için amaca uygun engel arası koşuya ihtiyaç vardır.(2)

 

Her engel adımı, ( mekanik Olarak) vücut ağırlık merkezinin izlediğ yolun yukarıya doğru yükselmesine neden olur, bu esnada yeri itiş ve konuş esnasında horizontal süratte kayıplar meydana gelir.

 

Engel adımı esnasında vücut ağırlık merkezinin izlediği yolun yere yakın tutulabilmesi önemlidir. (Az sürat kaybının şartıdır) Bu yalnızca engel üzeri geçişte değil, aynı zamanda sprintten engele geçiş ve engelden sprinte dönüş adımlarınıda ilgilendiren bir konudur. (2)

 

Engeli geçişten önceki son adım iniş ve engelden sonraki adımında detaylı olrak engel adımıyla birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

 

Sonuçta istenen, engel adımının olabildiğice yere yajkın olması, çabuk ve amacına uygun engel arası koşuya geçişi sağlamasıdır.(2)

 

Engel adımının ölçülerini aşağa yukarı değerlerini tablo 3’te görmemiz mümkündür.

 

 

Toplam

mesafe

Çıkış noktasından engele kadar

Engelden

Yere iniş

Erkekler

340-370cm.

200-215cm.

140-155cm.

Bayanlar

300-325cm

190-200cm.

110-125cm.

 

 

Aşağı yukarı %60

Aşağı yukarı %40

 

Tablo 3 : Engel adımının kişiye göre değişen ölçüleri (2)

 

 

 

1. Destek fazı:

 

Vücut ağırlık merkezinin, (VAM) uçuş çizgisi mümkün olduğunca yatay olmalıdır. Bunun içinde 1. destek fazında (Uçuşun başlangıcında) VAM’İ yüksek tutmalıdır. (Cizim 4)

 

 ............... .....

     

 

Çizim 4: 1.ve 2. destek fazında VAM.’nın hareketi(2)

 

 .........................

Çizim 5: 1. Destek fazında VAM.' nın (a)daha iyi konumu (b) daha kötü konumu(2)

Destek ve itme bacağı (daha sonra çekme bacağı) 8. adımda yere bastığı esnada aşağı yukarı VAM.’nın vertikal iz düşümünde ve ayak ucunda olmalıdır. Bu yere konuş esnasında frenlemenin az olması, amortizasyon fazının kısa olmasını sağlar.

Ayrıca ayak ucundaki aktiv yere basması, daha sonra takip eden öne uzanma hareketini kolaylaştırır.(2)

 

Yeri itiş fazına geçerken, sporcu VAM.’nin konumunu dizden bükük savurma bacağının ve kalçasının öne yukarı kaldırarak daha uygun yeri itme pozisyonuna gelir. Destek fazının sonunda itme bacağı tamamiyle gerilmiş durumda olur.

 

Relativ uzun yer kontağı yere iniş kontağı yere itişin horizontal yönde olmasını sağlar. Bunun sonucunda,

            -VAM. Uçuş çizgisinin yatay olması,

            -Öne doğru dönme anı meydana getirmesi sağlanır.

 

Uçuş Fazı:

 

Uçuş esnasında vücudun parçalarının hareketleri, VAM’nin uçuş çizgisinin yere yakın olmasını, (Bu her şeyden önce vücudun parçalarını öncelikli olarak bacakların VAM’nin uçuş çizgisine yaklaştırılması ve arkası arkasına engel üzerinden geçirilmesiyle olur.) (Çizim 6) dönme anını iyi ayarlanabilmesini ve iyi iniş hazırlığı gerektirecek şekilde seçilmiş hareketlerdir.(2)

 

 

 

 

Çizim 6: Vücut parçalarının VAM uçuş çizgisine yakınlaştırılması.

 

 

-Uçuş fazının 1. Bölümü savurma bacağının öne savrulmasıdır. Dayanma fazının 1. bölümünde savurma bacağının dizi dar açıyla bükük duruma getirilmişti. Bu bölümde savurma bacağının baldırı, engelin en üst kenarına doğru öne savrulur, diz tamamen açılır ve bir düz çizgi oluşturur. Dengelemek için ters kolun aktiv harekete katılmasıyla birlikte gövdenin üst kısmı öne eğilir.

İtme ayağı (İtmenin etkisiyle) önce gevşek olarak arkaya hareket eder. (Gevşeme fazı) Ayak ve diz hafifçe dışarı doğru çevrilerek çekme hareketine başlar.

 

-Engeli  geçiş, arkası arkasına savurma ve çekme bacağının engel üzerinden geçirilmesi      

ile gerçekleşir. Savurma bacağının yönlendirici fonksiyonu, özellikle ritmi belirlemesi açısından önemlidir.

 

Baldırım öne savrulmasından sonra, savurma bacağı engeli sıyırarak öne ve aşağıya doğru hareket eder. Savurma bacağının topuğu engeli geçmeden, baldır tam olarak açılmalıdır. Hemen ardından tekrar bükülebilir. İniş hazırlığı olarak bacak kalçadan aktiv olarak aşağı bastırılır. Böylece çekme bacağının gevşeme fazından çıkıp, öne doğru harekete geçişi desteklenir.

 

-Çekme bacağı, diz ve ayak dışarı dönmeye devam eder ve engel üzerine geldiğinde  (Kalça-diz-ayak eklemi) aşağı yukarı dik açı oluşturmalıdır. (Çizim 7)

 

 

 

   

Çizim 7: Çekme bacağının hareketleri (2)

 

 

-Bacağı savurma esnasında alınmış olan kambur duruş, (öne eğilmiş frontal koşu yönüne doğru, bükülme kalçadan olmamak şartıyla) engelden sıyrılışta ve iniş hazırlığı fazları esnasında korunmalıdır. Kolların hareketi, ayakların hareketine uyum sağlayacak şekilde (ters kol ter bacak) devam etmelidir. Öne uzatılmış kol bükük olarak tekrar eski yerine geri getirilmeli, vücuda fiksleştirilmelidir. (Geriye savrulmamalıdır.)

 

II. Destek Fazı :

 

İniş esnasında V.A.M.’nin aşırı düşüşü engellenirse ve sprinte geçiş çabuklaşırsa sürat kaybı azalır.

 

İnişteki amortizasyon fazında sürat kaybını ve yerin tepkisini azaltmak için gergin ve fiksleştirilmiş ayak bileğiyle ayak ucuna iniş en önemli noktalardır.

 

 

   

Çizim 8: En uygun iniş pozisyonu(2)

 

 

-Çekme ayağının-dizin (Engel üzerinde devreye giren) enerjik olarak öne çekilmesi V.A.M.’nin öne hareketine yardımcı olur. Çekme bacağının baldırı öne hareketine devam eder. (Yukarı doğru) Ancak göğüs hizasında vücudun  orta noktasına geldiğinde çekme bacağı inişten sonraki adım için alçalmaya başlar. Baldırın aktiv olarak devreye girmesi,çekem bacağının öne uzanarak savrulması ve destek ayağının itişi, engel arasının 1. adımının optimal uzunlukta olmasını sağlar.(2)

 

 

 

Engel Arası Koşusu :

 

İlk engel arasındaki mesafe genelde 3 adımda alınır. Değişen adım uzunlukları çizim 9’da  gösterilmiştir.

 

 

Çizim 9: 3 adım ritminde adım uzunlukları (110m. Engelli) (2)

 

İlk adımın uzunluğunun kalitesi. II.destek fazının kalitesine bağlıdır. Yere inişin etkisi iyi kompanse edilebilirse ve öne harekette sağlanabilirse adım relatif büyük olabilir. İkinci adım, sprint koşusuna en çok benzeyenidir.

Engel öncesi 3 adım tekrar engele hazırlık için kısalır.

 

Finiş Koşusu :

 

Son engel sonrası finiş koşusu tekrardan sürat kazanılabilen bir bölümdür. Engel konusunda çoğu zaman sporcuların sıralaması finişe atakla değişebilmektedir. Grafik 1’de bu hızlanmayı görebilirsiniz. Engelci finişteki son adımında destek bacağının aksi omzunu uzatarak finişi yapmalıdır. Engelcinin antrenmanının bir kısmı finiş için olmalıdır.

 

Bu bölümde (Tabela 4) 110 m engelli erkekler, 100 m. bayanlar için engellerden sonra yere basış zamanlarını tablo halinde bulabilirsiniz.

 

 

110 M Engelli – Erkekler

Derece

E-1

E-2

E-3

E-4

E-5

E-6

E-7

E-8

E-9

E-10

Finiş

12,8

2,4

3,4

4,3

5,2

6,2

7,2

8,2

9,2

10,3

11,4

12,8

13,0

2,4

3,4

4,4

5,4

6,4

7,4

8,4

9,4

10,5

11,6

13,0

13,2

2,5

3,5

4,4

5,4

6,4

7,4

8,5

9,6

10,7

11,8

13,2

13,6

2,5

3,6

4,6

5,6

6,6

7,7

8,8

9,9

11,0

12,2

13,6

14,0

2,5

3,6

4,6

5,7

6,8

7,9

9,0

10,1

11,2

12,4

14,0

14,4

2,6

3,6

4,7

5,8

6,9

8,1

9,3

10,5

11,7

12,9

14,4

14,6

2,6

3,7

4,7

5,8

7,0

8,2

9,4

10,6

11,8

13,0

14,6

15,0

2,6

3,7

4,9

6,0

7,2

8,3

9,5

10,7

12,0

13,2

15,0

15,5

2,7

3,8

5,0

6,2

7,4

8,6

9,8

11,0

12,3

13,6

15,5

16,0

2,8

3,9

5,1

6,4

7,6

8,8

10,1

11,3

12,6

14,0

16,0

100 M. Engelli – Bayanlar

Derece

E-1

E-2

E-3

E-4

E-5

E-6

E-7

E-8

E-9

E-10

Finiş

11,8

2,2

3,2

4,1

5,0

5,9

6,9

7,9

8,9

9,9

10,9

11,8

12,0

2,3

3,3

4,2

5,1

6,0

7,0

8,0

9,0

10,0

11,1

12,0

12,3

2,3

3,3

4,2

5,1

6,1

7,1

8,1

9,1

10,2

11,3

12,3

12,8

2,4

3,4

4,4

5,4

6,4

7,4

8,4

9,5

10,6

11,7

12,8

13,2

2,4

3,4

4,4

5,5

6,6