ATMALAR

 

Atletizmde Atma branşları karakterleri dolayısı ile çabuk kuvvet gerektiren branşlardır.

Atletizmin atma branşlarındaki yarışma kuralları birbirlerinden, atma aletinin büyüklüğü, şekli ve ağırlığına göre farklılıklar gösterirler. Tablo 2

-Atma hareketi

 

-Havada izlediği yola göre dönerek yada düz gitmesi gibi

 

Erkekler

Bayanlar

 

Yıl:

Yıl:

Gülle atma

1896

1948

Disk atma

1896

1928

Cirit atma

1906

1932

Çekiç atma

1900

1994

Tab. 1 : Branşların başlama yılları.

           

                            Gülle atma                             Cirit Atma                        Disk Atma                              Çekiç Atma

                             Erkek         Bayan                   Erkek         Bayan            Erkek                            Bayan             Erkek

 

Yarışma aleti

Ağırlığı                 7.26 kg       4.0 kg                0.8 kg            0.6 kg          2.0 kg               1.0 kg             7.257 kg

Çapı                      Æ11-13 cm                Æ9.5-11 cm         Uzunluk:     Uzunluk       Æ21,9-22,1cm    Æ18,0-18,2cm   Tupuz:

                                                                         260-270cm  220-230cm    Kalınlık                          Kalınlık         Æ10,2-12,0cm

                                                                         Æ2,5-3,0cm                  Æ2,0-2,5cm   4,4-4,6cm           3,7-3,9cm          Tel uzunluğu:

           merkezde    merkezde                                                   117,5-121,5cm

 

Yarışma yeri          DaireÆ 2,13 m                   Hızlanma alanı              30-36,50m                  Daire Æ 2,50m                      Daire Æ 2,13m

 

Atış tarzı             Tek kolla itme                                      Tek kolla savurma            Tek kolla savurma (Dönerek)       Çift kolla atış

 

Hızlanma tarzı        Doğrusal                             Doğrusal                            Dairesel                                                 Dairesel

 

Atış fazının

aletin süratine        %80-85                               %70-80                             %60-70                                                 %15-25

% olarak etkisi

 

Tab. 2:  Atmalarda kullanılan aletlerin ölçüleri, nasıl atıldıkları, atış sahasının ölçüleri

 

Derecelerin Gelişiminin Karakteristiği

 

Modern olimpiyatların başlamasından bu yana yapılan derecelerin karşılaştırmasına baktığımızda belirgin bir gelişim izleyebiliriz. bu gelişim son yıllarda hız kesmekle birlikte devam ettiği görülebilir. Gelişimin hız kesmesindeki en büyük etken 80’ li yıllara kadar spor branşlarına önem veren doğu bloğu ülkeleridir. Bu ülkelerin demokratikleşmesi sürecinde spora verdikleri destek azalmıştır. Elit, çok iyi atletlere hala büyük destekler vermekle birlikte derinliğine baktığımızda üçüncü ve dördüncü sporcuların eskisi kadar güçlü olmadıklarını görebiliriz. Dünyada derecelerin gelişiminde hız kesilmesi gözlemlemekle birlikte, Türkiye’de ki gelişimde artış vardır ve farkın kapandığı görülebilir. Bu gelişmede Bulgaristan’dan bize çalışmak üzere gelen antrenörlerin faydasıda vardır. Gelişimde en önemli faktörlerden biride bilgi düzeyinin artmasıdır.

 

* Tekniğin Gelişimi

 

Teknikteki en önemli iyileştirmeler. Atışların daha düz bir doğrultuda gerçekleştirilme çabalarıdır. Tabiiki bunun yanında atma hareketinin uzatılması ve buna bağlı olarak atılan aletin atış anındaki hızının geliştirilmesidir. ( Gülledeki ve Diskteki başlangıç pozisyonu, çekiçteki dönüş sayısının arması ve dönüşteki ağırlık merkezinin daha iyi dengelenmesi)

 * Başarıyı etkileyen en önemli faktör maksimal güç yeteneğinin artması

 

Dünya şampiyonasına katılan sporcuların Maksimal güç yeteneği test sonuçlarında belirgin bir gelişme gözlenmektedir. Tabiki maksimal güce etki eden en önemli faktör, daha iri vücutlu sporcuların atma branşlarına yönlendirilmesidir.

 

 

Branşlar                   İlk resmi                  İlk resmi                  25. 8 .1997’de                     25 . 8. 1997’de

                               Dünya rekoru(m)     Türkiye rekoru(m)  Dünya Rekoru                     Türkiye Rekoru

 

Gülle        E             15.54 (1909)           11.26 (1922)           23.12   Randy BARNES          18.73   Fatih YAZICI

                B            9.57 (1926)(5 kg.)    8.13 (1941)       22.63   Natalya LİSOVSKAYA  18,22   Svetla SINIRTAŞ

 

Disk         E             47.58 (1912)           33.70 (1922)           74.08   Jurgen SCHULT          63.49  Ercüment OLGUNDENİZ

                B             48.31 (1936)           18.41 (1941)           76.80   Gabriel REİNSCH      64.25   Oksana MERT

 

Cirit         E             62.32 (1912)           35.56 (1922)           98.48   Jan ZELEZNY             75.82   Fikret ÖZSOY

                B             46.74 (1932)           29.80 (1947)           80.00   Petra FELKE-MEİER  60.82   Aysel TAŞ

 

Çekiç       E             57.77 (1913)           29.53 (1934)           86.74   Yuriy SEDYKH           81.27   Eşref APAK

                B                                                                            69.58   Milaela MELİNTE      63.06   Zübeyde YILDIZ

 

Tab 3: Atma branşlarındaki ilk  ve bugünkü Dünya ve Türkiye rekorları

 

 

Tab 4: Gülle atma derecelerinin gelişimi

 

 

 

Tab 5: Disk atma derecelerinin gelişimi

Dünyada ve Türkiye’de atma branşlarının gelişimine baktığımızda dünyada son yıllarda derecelerde bir duraklama gözlenirken, Türkiye’de tam tersine hızla mesafeyi kapatmaya başlamıştır.

 

Bunun birkaç nedeni vardır. Bir yandan dünyada yapılan derecelerin gelişiminin sonuna yaklaşılmıştır diğer yandanda Türkiye’de yabancı antrenörlerin katkıları ile atletler derecelerini geliştirebilmiştir.

Dünyadaki bu gerilemenin nedenlerinden biri olarak doping kontrollerini sayabiliriz. Bir başka nedense doğu bloğunun dağılması ve bu ülkelerdeki yeniden ekonomik yapılanma nedeniyle spora daha az kaynak ayrılması ve her branşta bir iki sporcunun dışında elit düzeyde faal sporcu kalmamasıdır. Buda gelişmeyi etkileyen faktörler arasındadır.

 

 

 

 Tab 6: Çekiç atma derecelerinin gelişimi  Tab 7: Cirit  atma derecelerinin gelişimi